Is Zwitserland veilig? Een complete veiligheidsgids voor toeristen

De veiligheidsreputatie van Zwitserland

Zwitserland is naar elke objectieve maatstaf een van de veiligste landen ter wereld voor toeristen. Het scoort consequent in de top van de Global Peace Index, kent een uiterst laag geweldsniveau en is goed georganiseerd, goed bewaakt en goed verlicht. Verreweg de meeste bezoekers reizen door Zwitserland zonder ook maar één veiligheidsincident mee te maken.

Toch is geen enkele bestemming helemaal zonder risico. Zwitserland kent specifieke gevaren die samenhangen met de alpiene geografie, het bergweer en — op bepaalde drukbezochte toeristenplekken — kleine diefstal. Als je die risico’s begrijpt en weet wat je moet doen als er iets misgaat, maakt dat een wezenlijk verschil.

Deze gids behandelt veiligheid in de stad, risico’s in de bergen en door het weer, de Zwitserse hulpdiensten en reisverzekering — alles wat je nodig hebt om met vertrouwen door Zwitserland te reizen.

In het kort
Alarmnummer	112 (algemeen), 117 (politie), 144 (ambulance), 1414 (REGA-luchtredding)
Belangrijkste risico	Weersomslagen in de bergen en het overschatten van de moeilijkheid van paden, niet criminaliteit
Hotspots voor kleine diefstal	Zürich Langstrasse, Genève Cornavin, Luzern Kapellbrücke/aanlegsteigers in de zomer
Verzekering	Essentieel — controleer of bergredding en helikopterevacuatie uitdrukkelijk gedekt zijn
Beste voorzorgsmaatregel	Download de REGA-app en check MeteoSwiss voor elke bergdag

Veiligheid in steden

Zwitserse steden — Zürich, Genève, Bazel, Bern, Luzern — zijn in internationaal vergelijkend perspectief veilig. ’s Avonds alleen door de stadscentra lopen is over het algemeen veilig, voor mannen en vrouwen. Het openbaar vervoer rijdt betrouwbaar tot laat in de avond en is veilig, en met een Swiss Travel Pass reis je met trein, bus en boot, zodat je ‘s avonds laat nooit zonder vervoer komt te zitten.

Kleine diefstal is het probleem dat toeristen het vaakst tegenkomen. In de Zürichse wijk Langstrasse, rond het hoofdstation van Genève (Gare Cornavin) en op populaire toeristische plekken in Luzern (de omgeving van de Kapellbrücke, de aanlegsteigers) zijn zakkenrollers actief, vooral in de zomer wanneer het het drukst is. Het gaat niet om geweld, maar om gelegenheidsdiefstal van tassen en telefoons bij afgeleide toeristen.

Standaardvoorzorgsmaatregelen werken goed:

• Gebruik een schoudertas of geldgordel voor paspoorten, contant geld en pinpassen
• Bewaar je telefoon in een voorzak, niet in een achterzak
• Hang geen tassen over de rugleuning van stoelen in drukke restaurants
• Let goed op je omgeving bij kaartjesautomaten en geldautomaten, waar meekijken over je schouder de meest voorkomende oplichting is
• Laat bagage nooit onbeheerd achter op treinstations, ook niet even

Zones voor drugsgebruik: Sommige Zwitserse steden hebben aangewezen gebieden voor drugsgebruik (Zürich had de beroemde Needle Park, die nu is verplaatst en anders wordt beheerd). Deze gebieden worden gecontroleerd en vormen over het algemeen geen bedreiging voor toeristen, maar het is goed om ervan te weten als je in bepaalde stadswijken van de gebaande toeristische paden afwijkt.

Oplichting: Zwitserland kent minder toeristenoplichting dan veel Europese hoofdsteden. De meest voorkomende vormen zijn: mensen die je een petitie laten tekenen en daarna geld vragen, de “gevonden ring”-truc en hoedjesspelers bij toeristische plekken. Loop zelfverzekerd door.

Veiligheid in de bergen en bij het wandelen

De bergen zijn de grootste trekpleister van Zwitserland — en tegelijk het belangrijkste veiligheidsrisico voor toeristen. De Zwitserse Alpenclub (SAC) en de bergreddingsdiensten rukken elk jaar voor duizenden incidenten uit, meestal vanwege: wandelaars die hun conditie of kunnen op een pad overschatten, plotselinge weersomslagen en valpartijen op steil terrein.

Zwitserland is geen bestemming waar je ervan uit kunt gaan dat elk gemarkeerd pad gemakkelijk is. Zwitserse paden zijn kleurgecodeerd:

• Geel bord, gele markeringen: Wandelpaden. Geschikt voor iedereen met goede wandelschoenen en een redelijke conditie. Goed onderhouden paden, soms steil.
• Wit-rood-witte markeringen: Bergwandelpaden. Vereisen een goede conditie, trittsicherheit (zekerheid van de stap) en geschikt schoeisel (wandelschoenen). Kunnen steile, smalle, rotsachtige paden en blootgestelde stukken bevatten.
• Wit-blauw-witte markeringen: Alpiene routes. Vereisen bergsportervaring, geschikte uitrusting (klimgordel, soms touwen) en navigatievaardigheden. Niet geschikt voor gewone wandelaars.

Veel toeristen onderschatten geel-rode paden: ze komen aan in sportschoenen, ontdekken dat het pad veel steiler en zwaarder is dan verwacht en raken in moeilijkheden. Een eerlijke inschatting van je conditie en schoeisel voordat je vertrekt is de belangrijkste veiligheidsbeslissing die je kunt nemen. Wil je liever niet zelf de weg zoeken, dan neemt een begeleide excursie zoals de dagtrip vanuit Luzern naar Grindelwald First het zoeken naar de route uit handen.

Hoogte: Zwitserland heeft kabelbanen en bergspoorlijnen die bezoekers zonder enige lichamelijke inspanning naar grote hoogte brengen. De Jungfraujoch ligt op 3.454 meter, de Gornergrat boven Zermatt op 3.089 meter en de Klein Matterhorn (Matterhorn Glacier Paradise) op 3.883 meter. Op die hoogtes krijgen sommige bezoekers last van milde hoogteziekte (hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, kortademigheid). Dat is normaal, vooral als je snel vanaf lage hoogte omhooggaat.

Om het risico te verkleinen: drink genoeg, stijg waar mogelijk geleidelijk, vermijd zware inspanning direct na aankomst op hoogte en daal af als de klachten ernstig zijn. De meeste milde klachten verdwijnen na een uur of twee op hoogte. Zijn de klachten ernstig (verwardheid, niet meer recht kunnen lopen, moeite met ademhalen in rust), daal dan onmiddellijk af.

Gletsjers: Loop je op of bij gletsjers — die op meerdere plekken in Zwitserland toegankelijk zijn — verlaat dan nooit de gemarkeerde paden. Gletsjerterrein heeft verborgen spleten. Blijf op gemarkeerde gletsjerwandelroutes en ga voor zelfstandige gletsjertochten altijd met een gecertificeerde berggids.

Bergweer

Het Zwitserse bergweer is de belangrijkste factor achter de meeste alpiene incidenten met toeristen. De omstandigheden veranderen sneller en heftiger dan in veel andere bergketens, en mooi ochtendweer is geen garantie voor wat de middag brengt.

Onweer in de middag komt in juli en augustus uiterst vaak voor, vooral op hoge graten en toppen. Een standaardpatroon: heldere ochtend, wolken die vanaf het middaguur opbouwen en onweersbuien tussen 14.00 en 17.00 uur met bliksem, harde wind en snelle temperatuurdalingen. De standaardvoorzorg is vroeg vertrekken en voor het begin van de middag onder de boomgrens of bij een hut zijn.

Bliksem: Op blootgestelde graten, bergtoppen en open alpien terrein is bliksem een reëel gevaar. Zie je een onweersbui naderen en sta je op een blootgestelde graat:

• Daal zo mogelijk onmiddellijk af
• Vermijd alleenstaande bomen, metalen constructies en bergruggen
• Word je in het open veld verrast, ga dan laag hurken (niet plat liggen), houd je voeten bij elkaar en verwijder je van toppen en pieken
• Schuil niet in ondiepe grotten of onder overhangende rotsen — die kunnen als bliksemafleiders werken

Mist en lage bewolking: Mist kan razendsnel over bergpaden neerdalen, waardoor het zicht beperkt blijft tot een paar meter. Padmarkeringen zijn dan moeilijker te volgen. Neem altijd een opgeladen telefoon met offline kaart mee, of gebruik een gps-apparaat. De SBB-app werkt offline voor het openbaar vervoer, maar niet voor padnavigatie — download maps.me of een speciale wandelapp met offline Zwitserse topografie.

Rivier- en beekoversteken: Zware regenval kan normaal rustige beken snel laten overstromen. Probeer nooit een gezwollen bergbeek over te steken. Is een pad door hoogwater geblokkeerd, keer dan om.

Lawinegevaar: Vooral relevant in winter en lente op hoogte. Raadpleeg dagelijks het lawinebulletin van het SLF (WSL-instituut voor sneeuw- en lawineonderzoek) op avalanche.report voor je aan een tocht buiten de pistes of een andere wintersportactiviteit in onbeveiligd terrein begint. Alle skigebieden markeren pistesluitingen wegens lawinegevaar — respecteer die zonder uitzondering.

Alarmnummers

Dit zijn de essentiële nummers die je vóór je reis in je telefoon moet opslaan:

112 — Europees alarmnummer. Werkt vanaf elke mobiele telefoon in Zwitserland, ook zonder simkaart. Verbindt je met alle hulpdiensten. Gebruik dit nummer als je niet zeker weet welke dienst je nodig hebt.

117 — Zwitserse politie (Polizei / Police / Polizia). Voor misdrijven, ongevallen en verstoringen van de openbare orde.

118 — Brandweer.

144 — Zwitserse ambulance (Sanität / Ambulance / Ambulanza). Voor medische noodgevallen op lagere hoogte en in steden.

1414 — REGA (Zwitserse luchtredding). De Zwitserse luchtreddingsorganisatie, die met helikopters werkt. Onmisbaar bij noodgevallen in de bergen, waar een ambulance over de grond moeilijk of niet kan komen. REGA bestrijkt heel Zwitserland en is in het grootste deel van het land doorgaans binnen 15 minuten ter plaatse.

140 — TCS-wegenhulp (Touring Club Schweiz). Voor pech met je voertuig en verkeersongevallen.

Bel je de hulpdiensten vanaf een plek in de bergen, geef dan je locatie zo nauwkeurig mogelijk door. Gebruik een what3words-adres als je dat hebt (de REGA-app ondersteunt dit), gps-coördinaten van je telefoon of beschrijf herkenningspunten. De Zwitserse meldkamermedewerkers spreken Duits, Frans, Italiaans en Engels.

REGA: de Zwitserse luchtredding

REGA verdient een aparte vermelding. De Zwitserse luchtredding (REGA) beschikt over een vloot helikopters en een medische vliegtuigdienst die heel Zwitserland bestrijken. Bij noodgevallen in de bergen — gewonde wandelaars, verdwaalde wandelaars, plotselinge medische problemen op hoogte — is REGA doorgaans de eerste hulpverlener.

REGA werkt met een donateurssysteem: voor een jaarlijkse bijdrage van CHF 30–40 (individueel) of CHF 70 (gezin) word je REGA-Gönner (supporter). In ruil daarvoor kwijt REGA elke eigen bijdrage die je verzekering niet dekt voor missies binnen Zwitserland. Voor frequente bezoekers van Zwitserland of wie serieuze bergactiviteiten plant, is het een zeer redelijke investering om REGA-supporter te worden.

Download de REGA-app (iOS en Android) voordat je op reis gaat. Daarmee stuur je in een noodgeval met één tik je exacte gps-coördinaten rechtstreeks naar de REGA-alarmcentrale. Dat kan levensreddend zijn in afgelegen berggebied, waar je locatie mondeling beschrijven moeilijk is.

Reisverzekering

Een reisverzekering is voor Zwitserland onmisbaar. De redenen zijn specifiek voor de Zwitserse situatie:

De Zwitserse gezondheidszorg is van wereldklasse, maar extreem duur. Een helikopterredding door REGA, gevolgd door spoedbehandeling in een Zwitsers ziekenhuis, kan tienduizenden Zwitserse franken kosten. Zonder verzekering komen die kosten volledig voor jouw rekening.

Wat je reisverzekering voor Zwitserland moet dekken:

• Spoedeisende medische behandeling (minimaal CHF 1 miljoen aanbevolen)
• Bergredding en helikopterevacuatie (uitdrukkelijk — sommige basispolissen sluiten “gevaarlijke activiteiten” uit, wat zo kan worden uitgelegd dat wandelen erbij hoort)
• Repatriëring naar je thuisland
• Annulering en vertraging van de reis
• Bagageverlies (minder cruciaal, maar nuttig)

Lees het kleingedrukte over de uitsluiting van “gevaarlijke activiteiten”. Gewoon wandelen op gemarkeerde gele paden hoort door vrijwel elke reisverzekering gedekt te zijn. Bergwandelpaden (wit-rood-wit) en via ferrata kunnen specifieke dekking of een aanvulling voor avontuurlijke sporten vereisen. Voor skitochten, gletsjertochten en klimmen heb je speciale polissen nodig.

EHIC/GHIC-kaarten (EU/VK) bieden enige dekking voor gezondheidszorg in Zwitserland, maar dekken geen bergreddingskosten, helikopterevacuatie of repatriëring. Ze zijn een aanvulling op een reisverzekering en geen vervanging ervan.

Verkeersveiligheid

Zwitserland heeft strenge verkeerswetten en een uitstekend verkeersveiligheidsrecord. De belangrijkste risico’s voor bezoekers die zelf rijden:

• Snelheidslimieten worden gehandhaafd met flitscamera’s (die veel voorkomen en grotendeels niet aangekondigd zijn)
• De snelwegvignet (CHF 40) is verplicht voordat je een Zwitserse snelweg oprijdt — wie er geen heeft, krijgt een flinke boete. Zie de gids voor het huren van een auto voor details.
• Bergpasweggetjes kunnen smal zijn, met steile afgronden — rijd langzaam en gebruik uitwijkplaatsen
• Sneeuwkettingen zijn bij bepaalde bergomstandigheden wettelijk verplicht — autoverhuurders kunnen je adviseren
• De alcohollimiet ligt lager dan in sommige andere landen (0,5 promille)

Veiligheid voor vrouwen

Zwitserland is over het algemeen zeer veilig voor vrouwen die alleen reizen. Ongewenste toenadering komt naar Europese maatstaven weinig voor. Dezelfde standaardvoorzorgen voor steden die overal gelden, gelden ook in Zwitserland: wees alert in drukke toeristengebieden, kies ‘s nachts goed verlichte straten en vertrouw op je gevoel in elke situatie die ongemakkelijk voelt.

Er zijn geen specifieke gebieden in Zwitserse steden die vrouwen in het algemeen moeten mijden, al kunnen de uitgaanswijken van grote steden ‘s nachts laat luidruchtiger en chaotischer zijn.

Veiligheid voor LGBTQ+-reizigers

Zwitserland is een tolerant, progressief land. Het homohuwelijk is sinds 2022 wettelijk toegestaan. LGBTQ+-reizigers vinden de Zwitserse steden gastvrij en open, met gevestigde gemeenschappen en LGBTQ+-vriendelijke locaties, vooral in Zürich en Genève. Openlijke genegenheid wordt in stedelijke gebieden over het algemeen geaccepteerd. Op het platteland en in meer conservatieve gebieden is de LGBTQ+-scene minder zichtbaar, maar vijandigheid komt zelden voor.

Veiligheid op het water

Zwitserse meren en rivieren kunnen zelfs in de zomer koud zijn, vooral meren die door gletsjers worden gevoed en snelstromende rivieren. Zwemmen in meren op aangewezen plekken (Badis) is veilig en populair. Zwemmen in open water in rivieren brengt specifieke risico’s met zich mee — de stroming in de Rijn, de Aare en de Rhône kan krachtig en verraderlijk zijn. Het zwemmen in de Aare door de oude binnenstad van Bern is een populaire lokale traditie, maar vereist kennis van de stroming en de uitstappunten. Ga niet in rivieren zwemmen zonder lokale kennis.

Gevaren van dieren

Tekenbeten zijn in Zwitserse bossen en lagere alpenweiden (tot ongeveer 1.500 meter) van lente tot herfst een reëel aandachtspunt. Teken in Zwitserland kunnen de ziekte van Lyme en in sommige gebieden TBE (tekenencefalitis) overdragen. Draag in bosgebieden lange broeken die je in je sokken stopt, gebruik insectenwerend middel en controleer je na wandelingen in het bos op teken. Een TBE-vaccinatie is het overwegen waard voor bezoekers die langere tijd in beboste alpiene gebieden doorbrengen.

Wilde dieren: in de Zwitserse bergen leven steenbokken, gemzen, wolven (onlangs herintroduceerd) en marmotten. Geef wilde dieren de ruimte. Benader of voer nooit wilde dieren.

Samenvatting: veilig blijven in Zwitserland

Zwitserland heeft een uitstekende veiligheidsreputatie. De meest voorkomende problemen voor toeristen zijn:

1. Kleine diefstal op drukbezochte toeristenplekken — te beperken door waardevolle spullen goed op te bergen
2. Overmoed in de bergen — te beperken door de moeilijkheid van een pad eerlijk in te schatten en geschikt schoeisel te dragen
3. Weersomslagen — te beperken door vroeg te vertrekken, de weersvoorspelling te checken en een waterdichte laag mee te nemen (zie de paklijst voor Zwitserland)
4. Geen reisverzekering — te voorkomen door vóór je vertrek een passende dekking af te sluiten

Met het alarmnummer 112 word je overal in Zwitserland met hulp verbonden. REGA (1414) is de specialist voor bergredding. Download de REGA-app. Sluit een reisverzekering af die bergactiviteiten dekt. En geniet van de bergen met het nodige respect voor de omstandigheden.

Meer over het plannen van je reis vind je in de gids over vervoer in Zwitserland en de beste reisperiode voor Zwitserland.

Veiligheid per seizoen

Het risicoprofiel van Zwitserland verandert met de seizoenen. Als je weet wat er op het moment van je bezoek het meest speelt, kun je je effectief voorbereiden.

Lente (maart–mei): Het meest dynamische seizoen voor berggevaren. Sneeuwbruggen over bergbeken kunnen onstabiel zijn. Het lawinegevaar op steiler terrein blijft in maart en april aanzienlijk. Paden op grotere hoogte kunnen vroeg in het seizoen glad of met sneeuw bedekt zijn, ook al ziet het er vanuit het dal prima uit. Vraag bij het lokale toeristenbureau naar de actuele padstatus voordat je in de lente een bergpad boven 1.500 meter op gaat.

Overstromingen: smeltwater in de lente kan rivieren en beken snel laten stijgen, vooral van half april tot en met mei. Dalwegen langs snelstromende rivieren worden na zware regen soms afgesloten.

Zomer (juni–augustus): Het hoogseizoen en over het algemeen het eenvoudigste seizoen qua veiligheid. De belangrijkste risico’s zijn onweer (zie het gedeelte over bergweer hierboven) en te veel uv-straling op hoogte. Zwemmen in meren is populair en over het algemeen veilig op aangewezen zwemplekken (Badis) — zwemmen in open water in rivieren vereist kennis van de lokale stroming. Het zwemmen in de Aare in Bern is een lokale traditie met eigen veiligheidsrichtlijnen.

Herfst (september–oktober): Uitstekende omstandigheden om te wandelen, maar vanaf half oktober wordt het weer wisselvalliger. Sommige hogere routes sluiten. Jachtseizoen in beboste gebieden: wandelaars lopen over het algemeen geen gevaar, maar het is verstandig om in oktober in bossen een felgekleurde laag te dragen. Mist in de dalen kan het zicht op de weg beperken.

Winter (november–maart): Lawinegevaar wordt relevant voor iedereen die buiten de pistes skiet of wintersport in de bergen beoefent. Gevaren in de stad zijn onder meer gladde trottoirs in steden en dorpen — geschikt schoeisel (waterdicht, met grip) is onmisbaar. Zie de paklijstgids voor aanbevelingen voor winterschoenen.

Gezondheidsrisico’s en medische voorbereiding

Er zijn geen vaccinaties verplicht voor Zwitserland vanuit de meeste westerse landen. Sommige worden wel aanbevolen:

• TBE (tekenencefalitis): Vaccinatie aanbevolen bij langere verblijven in bosgebieden, vooral in lente en zomer. Twee doses vóór de reis (met een derde boostervaccinatie 9–12 maanden later) geven meerdere jaren bescherming. Overleg 6–8 weken voor vertrek met je arts.
• Ziekte van Lyme: In de meeste landen is geen vaccin beschikbaar; de aanpak is voorkomen door alert te zijn op teken en ze snel te verwijderen.
• Hepatitis A/B: Standaard reisvaccinaties die het waard zijn om actueel te houden.

Medicijnen op recept: Zwitserland heeft in alle plaatsen uitstekende apotheken (Apotheke/Pharmacie), maar medicijnen op recept worden alleen met een geldig recept verstrekt. Neem voldoende van je vaste medicatie mee en draag een kopie van het recept bij je. Merknamen kunnen afwijken van die in je thuisland.

Hoogteziekte (acute bergziekte): Zoals in het gedeelte over bergveiligheid vermeld, krijgen sommige bezoekers klachten op de Jungfraujoch (3.454 m) en andere kabelbaanbestemmingen op grote hoogte. Acetazolamide (Diamox) wordt door artsen soms voorgeschreven voor reizen op grote hoogte. Bespreek het met je arts als je je zorgen maakt, vooral bij hart- of ademhalingsproblemen.

Voedsel- en watergezondheid: Zwitserland heeft enkele van de hoogste waterkwaliteitsnormen ter wereld. Kraanwater en water uit bergfonteinen is overal veilig te drinken. De normen voor voedselveiligheid zijn even hoog. Reizigersdiarree door eten of water komt uiterst zelden voor.

Zon en hitte: In de zomer kan de temperatuur in de dalen tijdens hittegolven boven 35°C komen. Drink genoeg, zoek schaduw tijdens de heetste uren van de middag en houd er rekening mee dat oudere gebouwen (waaronder veel Zwitserse hotels) mogelijk geen airconditioning hebben. Op hoogte zorgt de combinatie van hitte door zonnestraling en kou door wind ervoor dat lagen kleding belangrijk blijven, ook bij warm weer.

Nuttige contacten en bronnen

SOS Europe (pan-Europese noodapp): Beschikbaar voor iOS en Android. Bundelt alarmnummers van Europese landen en werkt offline.

Zwitserse weerdienst (MeteoSwiss): meteoswiss.ch en de MeteoSwiss-app. Onmisbaar om het bergweer te checken voor elke dag buiten. De bergspecifieke voorspelling per hoogtezone is het nuttigste hulpmiddel.

SLF-lawinebulletin: avalanche.report. Dagelijks bijgewerkte lawinegevaarniveaus voor alle Zwitserse regio’s. Onmisbaar voor elke winteractiviteit buiten de pistes of in onbeveiligd terrein.

Zwitserse Alpenclub (SAC): sac-cas.ch. Beheert berghutten in heel Zwitserland en geeft informatie over de padomstandigheden. De hutwaarden van de SAC zijn vaak de beste bron voor actuele lokale padinformatie.

REGA-app (1414): De belangrijkste noodapp voor reizen in de Zwitserse bergen. Download hem vóór je reis en zorg dat locatievoorzieningen zijn ingeschakeld.

De veiligheidsinfrastructuur van Zwitserland behoort tot de beste ter wereld. Als je de risico’s kent, je goed voorbereidt (zie de paklijst voor Zwitserland voor de uitrusting) en de juiste verzekeringsdekking hebt, kun je je richten op het beleven van een van ‘s werelds mooiste reisbestemmingen — met vertrouwen.

Veiligheid in panoramatreinen en kabelbanen

Toeristen denken zelden aan panoramatreinen en kabelbanen als veiligheidsonderwerp, maar een paar punten zijn goed om te weten. In de Glacier Express en de Bernina Express zijn deuren en ramen tijdens de rit vergrendeld en handhaaft het personeel de standaard spoorwegveiligheidsregels — het belangrijkste risico is gewoon het missen van een krappe overstap, niets lichamelijks.

Kabelbanen naar toppen zoals de Jungfraujoch, de Schilthorn en de uitkijkpunten bij de Aletschgletsjer sluiten bij harde wind voor de veiligheid van passagiers — check de website van de exploitant als er wind wordt voorspeld en plan een reservedag in (zie activiteiten bij regen), in plaats van een hele dag te verliezen door een sluiting.

Geld en pasjes

Zwitserland is grotendeels een samenleving van pinpassen en mobiel betalen, wat het risico op diefstal van contant geld verkleint. Neem toch een klein bedrag in Zwitserse franken mee voor berghutten op het platteland, PostBus-tickets en marktkraampjes die buitenlandse pasjes mogelijk niet accepteren. Gebruik geldautomaten van een bank (aan een bankfiliaal) in plaats van losstaande automaten in uitgaansgebieden en controleer elke automaat die er geknoeid uitziet op skimmers — zeldzaam in Zwitserland, maar op zwaar toeristische plekken niet ondenkbaar.